बुद्ध*

पिंपळाच्या पारंब्यांत लपलेला बुद्ध
मला बरंच काही सांगून गेला
शांत, स्तब्ध बसलेला बुद्ध
माझं मौन भंगून गेला

ज्यांनी जग घडवलं त्या
पंचमहाभूतांत विलीन व्हावे
त्यांच्या दृष्यात, गंधात, स्पर्शात
स्वत:ला झोकून द्यावे

उफाळलेल्या वादळाचा
गदारोळ पाठीवर घेऊन
हृदय शांत ठेवणाऱ्या
महासागरासारखे व्हावे

आसुसलेल्या जमिनीला
पावसाचा आशीर्वाद देऊन
मातृत्व बहाल करणाऱ्या
मेघराजासारखे व्हावे

आपल्या मखमली स्पर्शाने
अंगावर शिरशिरी आणून
पुष्पगंध पसरवणाऱ्या
वार्याच्या झुळुकेसारखे व्हावे

आपल्या घनदाट छायेत
थकलेल्या वाटसरूला
आसर्याची माया देणाऱ्या 
वटवृक्षासारखे व्हावे

कधीकधी काही गोष्टी
समोर आल्यावरच कळतात
देऊळ दिसल्यावरच पाय
भक्तिमार्गाकडे वळतात

उपयोग*

तुझ्या जळत्या सू्र्याच्या उन्हात
उभं केलंस मला
तर मी होईन एक वटवृक्ष
आणि देईन माझ्या सावलीत विसावा
कोण्या एका थकलेल्या वाटसरूला

तुझ्या  शक्तिशाली हातोड्याचे
प्रहार केलेस माझ्यावर
तर मी होईन एक शिल्प
आणि देईन अपूर्व आनंदाचं लेणं
कोण्या एका उत्सुकलेल्या रसिकाला

तुझ्या कुंभाराच्या भट्टीत
खुपसून भाजलंस मला
तर मी होईन एक मृत्कलश
आणि माझ्या पाण्यातून देईन पुनर्जीवन
कोण्या एका आसुसलेल्या तृषार्ताला

तुझ्या सोनाराच्या मुशीत
ओतून वितळवलंस मला
तर मी होईन एक दागिना
आणि माझ्या लखलख झळाळीने सजवीन
कोण्या एका कोवळ्या नववधूला

तुझ्या विणकराच्या मागात
बांधून ताणलंस मला
तर मी होईन एक उपरणं
आणि माझ्या ऊबदार मायेने झाकीन
कोण्या एका विकलांग वृद्धाला

मला या आयुष्याचं वरदान दिलंस
मोठी कृपा केलीस माझ्यावर
आता माझ्या आयुष्याला अर्थाचं दान दे
नाहीतर मला सांग, ह्या माझ्या जगण्याचा  
काय उपयोग? आणि कोणाला?

टिंब

करियर म्हणजे आयुष्य नव्हे
प्रोफेशन म्हणजे आयडेंटिटी नव्हे
तत्वे म्हणजे मूल्ये नव्हेत
विचार म्हणजे चिंतन नव्हे

हास्य म्हणजे आनंद नव्हे
अश्रू म्हणजे दुःख नव्हे 
दया म्हणजे माया नव्हे 
शोक म्हणजे सहानुभूती नव्हे 

ओळख म्हणजे मैत्री नव्हे 
बांधिलकी म्हणजे कारावास नव्हे
छंद म्हणजे पॅशन नव्हे 
लग्न म्हणजे प्रेम नव्हे 

वखवख म्हणजे आसुसणे नव्हे
ध्यास म्हणजे रोमान्स नव्हे
पापशमन म्हणजे भक्ती नव्हे
दांडगाई म्हणजे शक्ती नव्हे 

अनुस्वार म्हणजे टिंब नव्हे 
टिंब म्हणजे पूर्णविराम नव्हे 

क्षण*

कुठल्या क्षणी मी तुझ्या प्रेमात पडलो?

एका वाह्यात झुळकेने तुझे घनदाट केस
तुझ्या चेहऱ्यावर विखुरले होते... तो क्षण?
की
मान हलवून पावसाचे थेंब तू तुझ्या
रेशमी केशपाशातून झटकले होतेस... तो क्षण?
की
मध्यरात्री स्वप्नातून जागी होतांना
तुझ्या चेहर्यावर एक मंद स्मित झळकून गेलं होतं... तो क्षण?
की
मी सारं जग जिंकणार, या आत्मविश्वासानं
तू घरातून निघाली होतीस... तो क्षण?
की
तू माझा हात घट्ट धरला होतास, जणू काही म्हणायला
माझा जीव तुझ्यावर सोपवतेय... तो क्षण?
की
शोकानं विव्हळून तू माझ्या कुशीत
आपलं डोकं गाडून टाकलं होतंस... तो क्षण?
की
मला कवेत घेऊन, धीर सोडू नकोस,
मी आहे ना इथेच? असं म्हटलं होतंस... तो क्षण?
की
अचानक माझ्या लक्षात आलं होतं
की तुझ्यामुळे माझ्या आयुष्याला अर्थ आलाय... तो क्षण?

सांग नं
ह्यांतल्या कुठल्या क्षणी मी तुझ्या प्रेमात पडलो?

आग*

कुठली आग जळतेय तुझ्या अंतरंगात?

संध्याकाळी शुभंकरोति म्हणणाऱ्या
इटुकल्या घरातल्या मिणमिण पणतीतली आग?

काकड आरतीच्या वेळी भक्तजनांना आळवून
आमंत्रण देणाऱ्या शांत लामणदिव्यातली आग?

आकाशातल्या तार्यांना वाकुल्या दाखवत
लुकलुक उडणाऱ्या काजव्यातली आग?

वादळी समुद्राच्या लाटांवर लटपटणार्या होड्यांना 
दिशा दाखवणार्या दीपगृहातली आग?

राखेतून जन्मलेल्या मानवाची परत
राखेकडे रवानगी करणारी स्मशानातली आग?

अनंत अणुस्फोटांच्या यज्ञात स्वतःची आहुती देऊन
आपल्या जगाला उजळून टाकणाऱ्या सू्र्यातली आग?

सांग मला...
कुठली आग जळतेय तुझ्या अंतरंगात?

परवा*

परवा मला वाटलं, मला येशू दिसला
एका सुताराचा छोटा मुलगा
त्याला रंधा मारायला मदत करत होता

परवा मला वाटलं, मला मोझेस दिसला
एक भोळाभाबडा धनगर
आपल्या म्हशींना नाल्यातून पार नेत होता

परवा मला वाटलं, मला महंमद दिसला
एक म्हातारा शिंपी 
आपल्या अधू डोळ्यांनी सुईत दोरा ओवत होता

परवा मला वाटलं, मला बुद्ध दिसला
एक आंधळा भिकारी
आपला निर्जीव हात उचलून दात्यांना आशीर्वाद देत होता

परवा मला वाटलं, मला झरतुष्ट्र दिसला
एक थकलेला पेन्शनर
त्याच्याचसारख्या दुसऱ्याचा हात धरून रस्ता ओलांडत होता

तुम्ही उभारा तुमची चर्चेस
तुमची मंदिरं, तुमच्या मशिदी
मी माझा धर्म घडवतोय
या दुबळ्या देवदूतांच्या संदेशातून
 

मार्बल

आम्ही पुण्यात जिथे राहतो
तिथे पूर्वी शेतं होती
ऊसांचे दाट फड होते
रात्री भुतंखेतं होती

शेती जाऊन वर्षे झाली
आता आले हाय राईझ
मजल्यांवरती चढले मजले
हरेक फ्लॅट किंग साईझ

शेतकऱ्यांनी पैसे केले
इथून आले तिथून गेले
छोटे शून्य मोठे शून्य
एक फेके दुसरा झेले

झोपडीत म्हातारा निजतो
तेल संपतं, पणती विझते
माॅल मध्ये धाकटी नात
मार्बलच्या फरश्या पुसते
 

कोण तू?*

कोण तू?
वाऱ्यावर उडत आलेल्या
सुकल्या पानाला मी विचारलं
मी तुझा भूतकाळ, ते म्हणालं
वसंत आणि ग्रीष्माबरोबर माझे दिवस संपले
आता शिशिराबरोबर माझाही अंत होईल

कोण तू?
खिडकीत टपकलेल्या चिमणीला मी विचारलं
मी तुझं भविष्य, ती म्हणाली
मी जाणार उडून दूरदेशी
आणि पाहणार तू कोण होणार आहेस

कोण तू?
उंबरठयावर धावण्याऱ्या मुंगीला मी विचारलं
मी तुझं वर्तमान, ती म्हणाली
मी थांबून गप्पा मारल्या असत्या तुझ्याशी
पण आपणा दोघांना खूप कामं आहेत ना?

कोण तू?
कोनाड्यात तेवण्याऱ्या मेणबत्तीला मी विचारलं
मी तुझं आयुष्य, ती म्हणाली
जाणाऱ्या प्रत्येक क्षणाबरोबर मी कमी कमी होतेय
पण मला जळत रहायला हवं
तुला सगळं दिसावं म्हणून

अवशेष*

इथे पडले आहेत भग्न अवशेष 
एके काळीच्या प्रगत संस्कृतीचे
कोण जाणे कुठल्या हिंसक, विध्वंसक ज्वालामुखीने 
गाडली तिला आपल्या धगधगत्या राखेखाली

इथे पडले आहेत भग्न अवशेष 
एके काळीच्या जिवंत समाजाचे
कोण जाणे कुठल्या भीषण, भयानक भूकंपाने
भुईसपाट केले त्याला आणि मांडले हे दगडधोंड्यांचे ढीग

इथे पडले आहेत भग्न अवशेष 
एके काळीच्या भव्य ऐतिहासिक शहराचे
कोण जाणे कुठल्या महापुराने 
पुरून टाकले त्याला काळ्या मातीच्या कांबळ्याखाली 

इथे पडले आहेत भग्न अवशेष 
कोणा एकाच्या लाघवी मैत्रीचे 
कोण जाणे कुठल्या सूडकरी दुष्कृत्याने
करून टाकल्या तिच्या हजारो धारदार कपच्या

इथे पडले आहेत भग्न अवशेष 
कोणा एकाच्या प्रणयी वैवाहिक जीवनाचे
कोण जाणे कुठल्या बेलगाम प्रतारणेने
चेतवली त्यात अविश्वासाची अमंगल आग 

इथे पडले आहेत भग्न अवशेष 
कोणा एकाच्या सुखी, समाधानी आयुष्याचे
कोण जाणे कुठल्या दैनंदिन झिजेने
केली त्याची माती माती 
आणि आणि काही अशनी तेवढे सोडले...असंतुष्टतेचे
 

चिमूट

दोन बोटांच्या चिमटीत
मी पकडलाय हा क्षण
सोडला तर त्याचं फुलपाखरू
भुर्रकन उडून जाईल
की
होईल त्याची माती
चिमटीतल्या चिमटीतच
आणि मिळेल माझ्या पायाखालच्या मातीला
कोणास ठाऊक?

आत्ताआत्तापर्यंतची ऊर्जा
सामावली आहे या क्षणात
चमचाभर मृगजळासारखी
क्षणभरात... 
निघेल वरात
पूर्त झालेल्या स्वप्नांची
की
पडतील सुकल्या फुलांच्या माळा
भंगल्या ईर्षेच्या मढ्यावर
कोणास ठाऊक?

एक गोष्ट मात्र नक्की
चिमूट उघडावीच लागेल
लवकरच...
आत्ताच