तिन्हीसांज

आली पाखरं परत । घरट्यांत झोपी गेली
सारं कसं शांत शांत । जशी जगा पेंग आली
ऐकतो मी माझा श्वास । ऊर होई वर खाली
थकले रे माझे डोळे । आता तिन्हीसांज झाली

भगभगीत उजेड । पाडला मी तारुण्यात
म्हणे जग बदलीन । खूप केली यातायात
आता उतारवयात । मला समजूत आली
थकले रे माझे डोळे । आता तिन्हीसांज झाली

फिरलो मी गोल गोल । जसा बैल चऱ्हाटाला
आयुष्याच्या शर्यतीत । नाही विजय मिळाला
आता निर्माल्य निवृत्ती । माझ्या नशिबाला आली
थकले रे माझे डोळे । आता तिन्हीसांज झाली

गेले सोडून मजला । सारे सखे नि सोबती
आता एकलेपणाची । वाटतसे मज भीती
फार उशीराने मला । जीवनाची जाण आली
थकले रे माझे डोळे । आता तिन्हीसांज झाली

कधी वळून पाहतो । कसं आयुष्य घडलं
दुज्यां देऊन टाकलं । जे का पदरी पडलं
होऊ पाहतो सूर्यास्त । उन्हं उतरली खाली
थकले रे माझे डोळे । आता तिन्हीसांज झाली

एक वेळ

(व्हॅलंटाईन्स डेच्या शुभेच्छा!)

एक वेळ होती
जेव्हा आपलं प्रेम होतं
मादक
एखाद्या उंची मदिरेसारखं

एक वेळ होती
जेव्हा आपलं प्रेम होतं
भावविवश
एखाद्या भडक प्रणयकथेसारखं

एक वेळ होती
जेव्हा आपलं प्रेम होतं
संमोहक
एखाद्या भानामतीच्या मंत्रासारखं

एक वेळ होती
जेव्हा आपलं प्रेम होतं
आश्वासक
एखाद्या एकनिष्ठ मित्रासारखं

एक वेळ होती
जेव्हा आपलं प्रेम होतं
अवघड
एखाद्या न सुटलेल्या कोड्यासारखं

एक वेळ होती
जेव्हा आपलं प्रेम होतं
पोषक
आईने भरवलेल्या घासासारखं

एक वेळ आहे
जेव्हा आपलं प्रेम आहे
आवश्यक
आपल्याला जिवंत ठेवणाऱ्या हवेसारखं

हृदय

हे अशक्य आहे – अहंकार म्हणाला
तू अपयशी होशील, आणि मग
मी दुखावला जाईन

खरं आहे – मी म्हणालो
पण अनुभव काय सांगतोय
ते तरी ऐकूया

हे जोखिमेचं आहे – अनुभव म्हणाला
कदाचित तुला यश मिळेलही
पण खात्री देता येणार नाही

ठीक आहे – मी म्हणालो
पण प्रज्ञा काय म्हणतेय
ते जरा पाहूया

हे अर्थहीन आहे – प्रज्ञा म्हणाली
केवळ तुझी ईर्षा आहे म्हणून
तू काहीही करशील का?

बरं आहे – मी म्हणालो
पण हृदय काय सांगेल
तेच आपण करूया

जरूर प्रयत्न कर – हृदय म्हणालं
हे अशक्य असेल, जोखिमेचं असेल
कदाचित अर्थहीनही असेल…

पण प्रयत्न केलास तरच तुला कळेल
आणि जर प्रयत्नच करणार नसशील
तर मग तुला माझा काय उपयोग?

पाणबुड्या

सक्तीच्या एकांतवासात
मी होतो एक पाणबुड्या
आणि माझ्या मनातल्या
आठवणींच्या सागरात
मारतो खोल सूर…

आठवणीतले अनुभव
कडूगोड चाखलेले
धडपडून दोन्ही गुढघे
चिखलाने माखलेले
जसे जडजवाहीर
सागरतळी विखुरलेले

आठवणीतले सगेसोयरे
नातीगोती, चालीरीती
ज्यांना सोडून एके काळी
आयुष्याचा अर्थ शोधलेला
एक अमोल खजिना
अस्तित्वाच्या गाळात गाडलेला

आठवणीतले संगीसाथी
काही जुने काही नवे
काही जीव लावून जोपासलेले
काही आपोआप सापडलेले
कांतिमान मोत्यांसारखे
बंद शिंपल्यांत कोंडलेले

आठवणीतली प्रेमकहाणी
धडधडत्या हृदयांनी ऐकलेली
वचने दिलेली अन् घेतलेली
काही पाळलेली, बरीच मोडलेली
जशी अस्सल सोन्याची नाणी
कोणा चाच्याने पुरून ठेवलेली

आठवणींच्या सागरात
नेतो मी स्वत:ला खूप खोलवर
आणि मग जीव गुदमरला की
येतो परत वर ह्या कोरड्या हवेत
आणि घेतो आणखी एक
एकाकी श्वास…

पिवळी पाने

(माझा एक कविमित्र, राम, ५ डिसेम्बर २०२० रोजी आम्हां सर्वांना सोडून गेला, ही बातमी ऐकल्यावर झालेली कविता. रामच्या ब्लॉगचे शीर्षक ‘Yellow Leaves’ असे आहे. )

पिवळी पाने
झालो आता
सारे आपण

चिकटून राहतो
सुकल्या फांदीस
ह्या आशेवर की
येऊ घातलेला
वाऱ्याचा झोत
शेवटचा न ठरो

एकदा पडलो
फांदीवरून की
जाऊ भरकटत
मग कोण जाणे
कधी कोण कोठे
कोणाला भेटणार?

पिवळी पाने
अन् थकली मने
आठवतायत
हिरव्या आठवणी
तरुणपणीच्या
वसंतातल्या

त्या आठवणी
आता देतायत चेतना
सुकल्या फांदीस
चिकटून रहायला
आणखी एक दिवस

समयसागर

पाहतांना मजकडे
माझा मला मी पाहतो
जीवनाच्या दर्पणातुन
स्वत्व मी धुंडाळतो

एकदा जन्मूनही मी
खूप वेळा जन्मलो
प्रेमि मजला हरवुनी मी
विरहि मजला गवसलो

एक जीवन जगुनिया
हे संपले नाही जिणे
वर्षले आभाळ तरिही
उतरली नाहित उन्हे

मरण देखिल एकदा
येउनी भागेल का?
दाह त्या मंत्राग्निचा
माझ्या मना लागेल का?

जोवरी तुझिया मनातुन
मत्स्मृती विरणार नाही
तोवरी मी ह्या जगातुन
संक्रमण करणार नाही

होशील जेव्हा चालती
तू नाव माझे विसरुनी
हा निरामय समयसागर
घेईल मजला शोषुनी